Çocuk ve Ergenlerde Beslenme Danışmanlığı

UNICEF’e göre 5–19 yaş arası dönem, erken çocukluktan sonra büyüme, psikososyal gelişim ve yaşam boyu sürecek beslenme alışkanlıklarının kazanılması açısından ikinci önemli fırsat penceresidir. Bu dönemde yeterli ve dengeli beslenme; gelişmekte olan beyin ve vücudu desteklerken, öğrenme, bilişsel performans ve okul başarısı açısından da önemli bir temel oluşturur.

Ancak günümüzde pek çok çocuk ve ergen bu temeli yeterince oluşturamıyor. UNICEF verilerine göre okula giden ergenlerin yaklaşık %21’i günde bir kereden az sebze, %34’ü günde bir kereden az meyve tüketiyor; %42’si her gün gazlı içecek içiyor ve %46’sı en az haftada bir fast food tüketiyor. Bu tablo, çocukluk ve ergenlik döneminde yalnızca “ne kadar yenildiğine” değil, besin çeşitliliğine, öğün düzenine ve besin seçimlerine de odaklanılması gerektiğini gösteriyor.

Ergenlik aynı zamanda büyüme ve gelişmenin hızlandığı, enerji ve besin ögesi gereksinimlerinin değiştiği özel bir dönemdir. Enerji, protein, vitamin ve mineral gereksinimleri artarken besin seçimleri ve yeme alışkanlıkları da değişebilir. Üstelik bu yıllarda kazanılan alışkanlıkların önemli bir kısmı yetişkinlik dönemine taşınır.

Her çocuk farklı büyür, beslenmesi de farklı olmalıdır.

Çocuğun gereksinimi yalnızca yaşına göre değil; büyüme ve gelişimi, fiziksel aktivitesi, günlük yaşamı ve bireysel özellikleri doğrultusunda değerlendirilmelidir. Bu nedenle danışmanlık sürecinde büyüme takibi, öğün düzeni, besin çeşitliliği, fiziksel aktivite ve çocuğun günlük yaşam koşullarını birlikte ele alıyoruz.

Amaç yasak koymak değil, doğru seçimleri öğretmek.

Çocuk ve ergenlerin beslenme davranışını yalnızca aile değil; arkadaş çevresi, okul, besine ulaşılabilirlik ve gıda pazarlaması da etkiler. Bu nedenle danışmanlıkta yalnızca bir beslenme listesi vermek yerine; çocuğun besinleri tanımasını, etiketleri anlamasını, dengeli seçimler yapabilmesini ve bu becerileri günlük yaşamına taşımasını hedefliyoruz.

Büyümenin ihtiyaçlarını doğru zamanda karşılıyoruz.

Özellikle hızlı büyüme dönemlerinde protein, demir, kalsiyum ve diğer vitamin-minerallerin yeterli alınması önem kazanır. Örneğin kemik kütlesinin önemli bir bölümü ergenlik döneminde oluştuğundan kalsiyum yeterliliği bu yaşlarda ayrıca önem taşır.

Aileyi de sürecin aktif bir parçası hâline getiriyoruz. Çünkü aile, çocuğun besin seçimleri ve sağlıklı alışkanlıklarının oluşmasında önemli bir rol modeldir.

Hedefimiz çocuğunuzu bir “diyet”e sokmak değil; büyümesini ve gelişimini destekleyen, yemekle sağlıklı bir ilişki kurmasına yardımcı olan ve yetişkinliğe taşıyabileceği doğru beslenme alışkanlıkları kazandırmaktır.

Çünkü sağlıklı beslenme alışkanlıkları büyüyünce değil, büyürken kazanılır.

Keskindemirci, Gonca & Ozbay, Yesfa Sebnem & Gökçay, Gülbin. (2020). Okul Çocuğu ve Ergenlerde Beslenme.

Erkan, T. (2011). Ergenlerde beslenme. Türk Pediatri Arşivi, 46(11), 49-53. https://doi.org/10.4274/tpa.46.34

https://www.unicef.org/nutrition/middle-childhood-and-adolescence